El cerrahisi; omuz ekleminden parmak ucuna kadar olan bölgedeki ortopedik problemlerin, yaralanmaların ve fonksiyon kayıplarının tedavisini kapsayan özel bir tıp alanıdır. Bu bölgedeki dokuların hassasiyeti ve karmaşık yapısı nedeniyle, tedavilerin tecrübeli ve ehil hekimlerce gerçekleştirilmesi büyük önem taşır.
El Cerrahisi
El cerrahisi; omuz ekleminden parmak ucuna kadar olan bölgedeki ortopedik problemlerin, yaralanmaların ve fonksiyon kayıplarının tedavisini kapsayan özel bir tıp alanıdır. Bu bölgedeki dokuların hassasiyeti ve karmaşık yapısı nedeniyle, tedavilerin tecrübeli ve ehil hekimlerce gerçekleştirilmesi büyük önem taşır.
Mikro El Cerrahisi
Mikro el cerrahisi, özel mikroskoplar kullanılarak gerçekleştirilen ileri bir cerrahi yöntemdir. Bu yöntemle; çıplak gözle onarılması zor olan damarlar, sinirler ve ince tendonların dikilmesi veya onarılması mümkün hale gelmektedir.
El Cerrahisinin Gerekli Olduğu Durumlar
Genellikle omuz bölgesinin altında kalan kırık, kas, tendon ve sinir sistemini etkileyen rahatsızlıkların cerrahi müdahale gerektirdiği durumlarda el cerrahisine başvurulur. Bu alanda uzmanlaşmış ortopedistler veya plastik cerrahlar bu tedavileri yürütmektedir.
El Cerrahisi Uygulama Alanları ve Hastalıklar
El ve kol bölgesinde sıkça karşılaşılan ve el cerrahisi branşının ilgi alanına giren temel problemler şunlardır:
- Tendon Tamirleri: Travma sonucu parmakları hareket ettiren kas kirişlerinin (tendonların) kopması, kısalması veya çevre dokulara yapışması nedeniyle oluşan fonksiyon kayıplarının tedavisidir.
- Karpal ve Kubital Tünel Sendromu: El bileğinin aşırı ve tekrarlayıcı zorlanması (bez sıkma, dikiş-nakış vb.) veya diyabet, tiroid hastalıkları, hamilelik gibi ek faktörlerle ortaya çıkan sinir sıkışmalarıdır.
- Tetik Parmak (Stenozan Tenosinovit): El parmaklarının aşırı kullanımı ve zorlanması sonucu, kas kirişinin sıkışmasıyla parmağın takılı kalması durumudur.
- Ganglion Kistleri: Zorlayıcı aktiviteler sonrası eklem kapsülünün yırtılmasıyla oluşan, içinde eklem sıvısı barındıran iyi huylu (kanser olmayan) kistlerdir.
- De Quervain Tendiniti: Başparmağın aşırı kullanılmasına bağlı olarak, bu bölgedeki kas kirişlerinin sıkışması sonucu oluşan ağrı ve şişlik durumudur.
- Dupuytren Kontraktürü: Avuç içindeki dokuların kalınlaşarak parmakların içe doğru bükülü kalması durumudur.
- Kırık Tedavileri: Omuz, dirsek, el bileği, el ve parmaklarda meydana gelen travmatik kırıkların cerrahi veya cerrahi dışı tedavilerini kapsar.
Tedavi ve İyileşme Süreci
Tetik Parmak Tedavisi Nasıl Yapılır?
Tetik parmak problemi; parmak ateli veya kortizon enjeksiyonu gibi cerrahi dışı yöntemlerle tedavi edilebileceği gibi, lokal veya genel anestezi altında küçük bir kesi (2-3 cm) ile sertleşmiş kas kirişinin gevşetilmesi yoluyla da çözülebilir.
Ameliyat Sonrası Süreç
Cerrahi veya ameliyatsız tedavi fark etmeksizin, iyileşme sürecinde en önemli aşamalardan biri erken dönemde başlanan hareket ve fizik tedavi uygulamalarıdır. Bu, elin fonksiyonlarını tam kapasiteyle geri kazanması için kritiktir.
SORU-CEVAP
El Cerrahisi Hangi Durumlarda Gereklidir?
Omuz bölgesi ve parmak ucu arasında kalan tüm kemik (kırıklar), kas, tendon ve sinir dokularını ilgilendiren rahatsızlıkların; ilaç veya fizik tedavi gibi yöntemlerle sonuç alınamadığı veya doğrudan cerrahi müdahale gerektirdiği durumlarda el cerrahisine başvurulur.
El Cerrahisi Hangi Hastalıkların Tedavisi ile İlgilenir?
El cerrahisi branşı, omuzdan parmak ucuna kadar geniş bir yelpazedeki şu hastalıkların tanı ve tedavisiyle ilgilenir:
- El ve bilek bölgesindeki tendon (kas kirişi) tamirleri,
- Karpal ve kubital tünel sendromları (sinir sıkışmaları),
- Tetik parmak (parmak takılması),
- Ganglion kisti (el ve bilekteki kitleler),
- De Quervain tendiniti (başparmak kökü ağrısı),
- Dupuytren kontraktürü (avuç içi sertleşmesi),
- Omuz, dirsek, el bileği ve parmaklarda meydana gelen kırıklar.
El Parmaklarındaki Şişlikler Neden Olur?
Parmaklardaki şişliklerin en yaygın nedenlerinden biri, tıbbi adı ganglion kisti olan oluşumlardır. Bu kistler; çeşitli zorlayıcı veya tekrarlayıcı aktiviteler sonucu eklem kapsülünün zayıflamasıyla, eklem içi sıvısının kapsül dışına sızarak oluşturduğu iyi huylu (kanser dışı) kitlelerdir.
Tendon Kopması Durumunda Hangi Bölüme Başvurulmalıdır?
Tendon (kas kirişi) yaralanmaları ve kopmaları durumunda; bu alanda uzmanlaşmış el cerrahisi yapan ortopedi uzmanları veya el cerrahisi eğitimi almış plastik cerrahlar tarafından muayene ve tedavi yapılması uygundur.
Tetik Parmak Hastalığı Nasıl Tedavi Edilir?
Tetik parmak tedavisinde hastalığın seviyesine göre iki temel yaklaşım uygulanır:
– Ameliyatsız Yöntemler
Parmak ateli kullanımı veya uygun vakalarda bölgeye yapılan kortizon enjeksiyonu gibi uygulamaları içerir
– Cerrahi Yöntem
Ameliyatsız yöntemlerin yetersiz kaldığı durumlarda; lokal veya genel anestezi altında, yaklaşık 2-3 cm’lik küçük bir kesi ile sıkışmaya neden olan sertleşmiş kas kirişinin gevşetilmesi işlemidir.
